From Information to Semantics

Περιεχόμενο του μαθήματος

Το μάθημα αυτό αποτελεί μια εισαγωγή στη σημασιολογία (Semantics) και τους τρόπους οργάνωσης του σημασιολογικού περιεχομένου της πληροφορίας οποιουδήποτε είδους. Στο μάθημα θα παρουσιαστούν η μαθηματική περιγραφή της πληροφορίας στο πρωταρχικό επίπεδο της ροής δεδομένων, η σημασιολογική διάσταση της πληροφορίας πέραν της απλής οργάνωσης δεδομένων, μια παρουσίαση σε στοιχειώδες επίπεδο ενός λογισμικού αυτόματης συλλογιστικής (automatic reasoning), μέθοδοι εννοιολογικής οργάνωσης όρων (εννοιολογικοί χάρτες), περιβάλλοντα ανοικτού κώδικα σημασιολογικής οργάνωσης (οντολογίες), όπου θα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων επιβολή περιορισμών σε κλάσεις, αυτόματη εξαγωγή ιεραρχίας και σύνταξη σημασιολογικών ερωτημάτων. Πιο αναλυτικά:
1.Δεδομένα (Data) και Πληροφορία (Information): Γενικός Ορισμός της Πληροφορίας (General Definition of Information). Η φύση των δεδομένων (data). Η πληροφορία (information) ως αναπαράσταση δεδομένων. Η επικοινωνία μέσω μετάδοσης δεδομένων (data communication). Η πληροφορία ως μέτρο της απιθανότητας (εντροπία). Παραδείγματα κωδικοποίησης μεταδιδόμενων δεδομένων.
2.Πληροφορία (Information) και Σημασία (Semantics): Το σημασιολογικό μέρος (semantic content) της πληροφορίας. Η σημασία ως νόημα (sense) και αναφορά (reference) κατά Frege. Από τη σημασία (meaning) στην αλήθεια (truth): Η έννοια (concept) ως δίτιμη συνάρτηση αληθείας κατά Frege. Αναπαράσταση των κατηγορικών προτάσεων ως συναρτήσεων.
3.Από τα Πληροφοριακά Συστήματα στα Συστήματα Γνώσης. Λογική συναγωγή μέσω υπολογιστή. Τεχνητή Νοημοσύνη. Προτασιακή Λογική. Κατηγορική λογική 1ης τάξεως.
4-5.Προγραμματισμός Κατηγορικής Λογικής σε περιβάλλον Prolog: Σχέσεις (relations) υπό τη μορφή γεγονότων (facts) και κανόνων (rules). Λογικά συμπεράσματα υπό τη μορφή ερωτημάτων (queries)
6-7.Αναπαράσταση γνώσης με εννοιακούς χάρτες (topic maps) και οντολογίες (ontologies). Περιβάλλον OWL-Protégé. Ιεραρχία κλάσεων, σχέσεις (object properties), ιδιότητες (datatype properties), άτομα (individuals).
8.Περιγραφική Λογική (Description Logic), η Κατηγορική Λογική των Οντολογιών: Περιορισμοί (Restrictions) πεδίων τιμών (Ranges) κλάσεων προς αυτόματη εξαγωγή ακριβέστερης ιεραρχίας κλάσεων (automatic reasoning) στο περιβάλλον OWL-Protégé.
9.Κλάσεις, σχέσεις και ιδιότητες που αφορούν την χρονική διάσταση (events, durations κλπ) στο περιβάλλον OWL-Protégé (Time Ontology).
10. Σημασιολογικά ερωτήματα (semantic queries) σε περιβάλλον SPARQL με σκοπό την αναζήτηση πληροφοριών με σημασιολογικά κριτήρια
11-12. Τεχνικές σημασιολογικής αναζήτησης στον Παγκόσμιο Ιστό (Semantic Web).

Free Web Hosting